Oerol geeft als locatiekunstenfestival een prominente plek aan beeldende kunst in de buitenlucht. Dit jaar hebben de kunstenaars werk gemaakt rondom de afzwakkende AMOC, de grote Atlantische stroming die op dit moment ons klimaat in balans houdt. De stroming verandert over een tijdspanne van tientallen jaren, maar zal uiteindelijk onomkeerbaar zijn. Deze aanstaande catastrofe is zo overweldigend dat de mens het liever uit de weg gaat, terwijl het juist zaak is ons vandaag nog aan te passen.
Aangekomen bij de Hêdredersplak zetten we onze fietsen neer bij MOC van beeldend kunstenaar Suzette Bousema. We wandelen tussen de dennenbomen door, het glooiende bos in. Het is opletten waar je loopt, want er zijn delen van het bos afgezet. In samenwerking met Staatsbosbeheer draagt Oerol op deze manier zorg voor de zeldzame Dennenorchis en de Kleine keverorchis. Net als het werk gaat het hier over het klimaat en het beschermen ervan.
Wat zien we?
Suzette Bousema: Mijn werk visualiseert de wereldwijde oceaancirculatie, ook wel de AMOC (Atlantische Meridionale Omwentelingscirculatie) genoemd. Het is gebaseerd op een afbeelding uit een wetenschappelijk artikel. De gele markeringen zijn de stromingen in het oppervlaktewater en de donkerblauwe in de diepzee. Het driedimensionale systeem is het uitgangspunt voor deze installatie van glas.
Waarom heb je voor glas gekozen?
SB: Glas is een materiaal dat heel sterk is en tegelijkertijd fragiel. Deze glassoort wordt ook gebruikt in laboratoria. Het materiaal is een metafoor voor de afzwakkende golfstromen. Je zou het door kunnen trekken naar de klimaatcrises waarmee we te maken hebben: wanneer de mens door blijft gaan met uitstoten komt er een kantelpunt waardoor het systeem breekt, net als glas. Hoewel ik eerder met glas heb gewerkt voor mijn Contemporary Air Archive, heb ik met MOC een risico genomen. Het zijn grote stukken van drie meter lang en tijdens het glasblazen moest ik het buigen in de juiste hoeken. Door de gebogen vormen en de kwetsbaarheid was ook het transport spannend. Gelukkig kreeg ik fantastische hulp van de vrijwilligers van Oerol tijdens het opbouwen.
In de embryonale duinen van Hoorn doemen sculpturen op zoals boeien op zee. The Wanderers van kunstenaar, ontwerper en onderzoeker Valerie van Leersum wordt omschreven als ‘choreografie van overgave’.
Waarop is The Wanderers gebaseerd?
Valerie van Leersum: The Wanderers is ontstaan vanuit een onderzoek naar wie of wat zich laat meevoeren door de stroom. Ik kwam uit bij een planktonsoort die zowel voorkomt bij de motor van de AMOC onder Groenland, als hier, net boven Terschelling. Rachel Carson schreef in haar boek The Sea Around Us (1951) over luchtplankton. Daar had ik nog nooit over gehoord. Net als in de zee, blijken er in de lucht stromen te zijn waarin het microscopisch kleine zich laat meevoeren: sporen, algen, zaden, bacteriën… Het woord ‘plankton’ betekent ‘dolend’ en daarom heb ik voor deze installatie zeven sculpturen gemaakt die dolen in de wind.
Wat is er te horen?
VvL: Je zou het een zevenkoppig koor kunnen noemen dat de mensen die komen kijken aanmoedigt om gewoonweg onderdeel te zijn van een groter geheel. De hele dag is er iets te horen: muziek, gemaakt door Gerco Aerts, en tekst, van mijn hand. Soms valt het geluid van de verschillende sculpturen samen, soms klinkt er eentje, soms is het helemaal stil. En de wind natuurlijk! De dobbers die ik heb gemaakt om aan de ‘mast’ te bevestigen verander ik dagelijks, afhankelijk van de windkracht, een oefening in loslaten en me laten meevoeren op de stroom.
En… als je dan toch de wind getrotseerd hebt en in Oost bent, bezoek vooral Marine Migrants, Moon Gazer, Raaklijn, Turbine Songs en voor de aller-allerlaatste keer De Streken.
Tijdens het festival is alle beeldende kunst vanaf zaterdag 13 juni dagelijks te bezoeken tussen 10:00 en 16:00 uur.
