Festival Oerol is er trots op langdurige banden aan te gaan: met makers, gezelschappen, bezoekers, vrijwilligers, Vrienden, met het eiland zelf natuurlijk, en nu ook met: paardenmenners. In het drieluik Crashtest Ibsen van Zuidelijk Toneel / Theaterproductiehuis Zeeland zit namelijk een scène waarin twee paarden van het eiland een rol spelen, en zowel paarden als menners zijn op een bepaalde manier langdurige bekenden van het festival. We bezochten de voorstelling en spraken de mensen en probeerden erachter te komen wat een goed theaterpaard een goed theaterpaard maakt.
Wie de tijdsinvestering doet om dezer dagen Crashtest Ibsen te gaan kijken – een absolute aanrader – kan het niet nalaten op te merken dat er in de voorstelling enkele vervaarlijke voertuigen worden gebruikt. Te motor, te jeep en te paard: kosten noch moeite zijn voor de grande entrees gespaard.
Maar wat je misschien niet weet, is dat al die voertuigen ambachtelijke, lokale voertuigen zijn: de jeep, de motor én de paarden zijn afkomstig van Terschelling. En nog leuker: de paarden die in het drieluik Crashtest Ibsen figureren, zijn familie van het paard dat tien jaar geleden ook al in de opvoering van Volksvijand zat. Volksvijand is samen met Nora en Ik zie Spoken een van de drie delen van Crashtest Ibsen, een tour de force van binge-baar theater dat nu dagelijks van 19:00 uur tot 23.30 uur in z’n geheel te zien is bij Molkenbaksplak.
Na met zo’n 500 man op de tribune te hebben genoten van Nora, een geweldige geüpdatete zedenschets van Ibsens werk waarbij de personages constant ook vanuit metaperspectief hun eigen benarde situaties bespreken, mag ik tijdens de eerste pauze met productieleider Rianne Valstar mee achter de tribunes kijken. Daar treffen we direct de crossmotor aan die in Nora zo effectief en gemeen optrekkend werd ingezet.
“Mochten we gebruiken van iemand die er op de crossbaan bij Nollekes mee racet”, zegt Rianne.
“En hier de auto!”, zegt Rianne. Die is van Wiegman. Rianne wil er zelf niet mee poseren, de acteurs zijn elders, dus pakt hoofd techniek Marcel Brand zijn kans om met een stoere Terschellinger bolide op de foto te gaan.
Een koffie, de pauze is voorbij, Judith van den Berg, Gillis Biesheuvel, Evelien Bosmans, Joep van der Geest, Louis van der Waal, Peter Seynaeve spelen de sterren van de hemel en hebben de lachers op hun hand, en dan is het tijd voor de tweede pauze, én mijn introductie aan de sterren van dit verhaal: paard Hans en paard Noortje, twee nobele figuranten uit de stal van Puur Terschelling.
Anne Bierema staat erbij, vader van Jochem Bierema. Jochem is meer de prater van het stel, vandaar. “Ik was tien jaar geleden ook al ruiter in de opvoering van Volksvijand”, zegt Jochem. “Dat werd toen uitgevoerd bij Doodemanskisten, en ik werkte toen met paard Triensje, waar zowel paard Hans als paard Noortje van afstammen.”
Jochem was toen 16, maar dat was voor hem niet eens zijn eerste optreden op Oerol. “Ik speelde al mee toen ik 8 of 9 was. Voor een kind van Terschelling zit Oerol in je bloed”, zegt hij.
Wat maakt een goed theaterpaard? “Ze moeten lief en betrouwbaar zijn en geen plankenkoorts hebben. Een paard kan opkomen nogal spannend vinden, zeker als er zoveel publiek is als bij Crashtest Ibsen. Maar Hans en Noor hebben zich goed bewezen.”
En welke van de twee is de diva? “Nou, Hans is wel het luxepaard”, zegt Jochem. “Die heeft zo’n mooie snor. Verder hebben ze zich beiden ruimschoots bewezen binnen ons bedrijf, Puur.”
En hebben ze veel met de paarden geoefend? “Het is hun geboortegrond hè”, zegt Jochem. “Ze voelen zich hier thuis. Dus veel hoeft er niet te worden geoefend.”
Na afloop van de voorstelling spreken we met spelers Joep van der Geest en Keja Klaasje Kwestro. “Er is hier nagenoeg geen decor”, zegt Joep, “Dus het voelt alsof we de voorstelling ook met het publiek maken.” “Het is een ode aan de fantasie en illusie en verbeelding”, zegt Keja Klaasje. “Het enthousiasme van het publiek trekt de voorstelling echt omhoog.”
“Het is heel fijn dat de paarden locals zijn”, zegt Joep. “We hoefden maar een kwartier met ze te oefenen of ze hadden het al te pakken.” Hij heeft ook nog een anekdote over tien jaar geleden, toen de voorstelling Volksvijand werd gespeeld bij Doodemanskisten. “Jochem reed toen op het paard Triensje, hij wachtte dan achter een boom. Anne, zijn vader, zat dan de hele voorstelling op hem te wachten in een holle boom, zodat Jochem, die zestien was, niet in zijn eentje hoefde te wachten.”
Meer informatie over Crashtest Ibsen van Het Zuidelijk Toneel / Theaterproductiehuis Zeeland vind je hier in het programma.
