Jan 6
Een van de eerste van vele e-mails in de Jan-inbox werd gestuurd door Jan 6 (zie voor Jan 1 t/m 5 het vorige deel in deze serie). Toen ik zijn bericht las, had ik niet kunnen bevroeden hoe bijzonder geslaagd mijn allereerste real life-ontmoeting met een Jan-op-Oerol zou worden. En daar zijn twee redenen voor.
Ten eerste: Jan heeft een uitgebreide filosofische kijk op zijn naam.
Zo gebruikt Jan meerdere metaforen om de naam Jan te duiden. De mooiste: ‘De naam Jan is als een broodje kaas,’ aldus Jan. ‘Een dagelijks broodje kaas maakt sushi in het weekend bijzonder. Maar als een broodje kaas wegvalt, eet je je sushi met veel minder smaak.’ Zo maakt de naam Jan, volgens Jan, ándere namen uniek, en vormt Jan in al zijn eenvoud een stevig namenfundament. Ook noemt Jan de naam Jan een leeg canvas, waar elke Jan weer een andere kleur aan kan geven: ‘Jan kan je saaie buurman zijn, maar ook een excentrieke kunstenaar. Je hebt nooit het idee dat het niet klopt, toch? Dat gevoel kun je hebben bij andere namen: “Ik vind hem echt geen Peter”, zeggen mensen dan. Bij Jan heb je dat niet.’ En ook daarom is hij het pertinent oneens met mijn queeste om Jan een minder populaire naam te maken. Je zou iemand een deel van zijn identiteit ontzeggen. ‘Terwijl: “Jan” klopt altijd,’ aldus Jan.
Als ik hem vraag welke kleur zijn Jan is, zegt hij onmiddellijk groen. ‘Ik ben groen als gras. Niet als metafoor, ik ben gewoon de kleur groen, zoals gras.’ Toch ontstaat hier, als vanzelf, weer een vergelijking. ‘Gras ís er gewoon,’ zegt Jan. ‘Vertrouwd, net als de naam Jan. Gras is top, maar je bent er niet mee bezig. Neutraal, degelijk. Het is wat het is.’
Ten tweede: Jan heeft bijzonder veel Jannen in zijn familie. Hij denkt dat zijn familie misschien wel het wereldrecord van het aantal Jannen in één familie haalt, en eerlijk gezegd zou dat zomaar kunnen kloppen.
Een overzicht van de Jannen in Jans familie: zijn opa’s van beide kanten heten Jan. Zijn moeder heeft twee broers die allebei Jan heten (inderdaad, uit hetzelfde gezin), met de bijnamen Klein Jan – zonder ‘e’ – en Grote Jan. Zijn vader heeft óók twee broers die Jan heten (eveneens uit hetzelfde gezin!), met de bijnamen Broer Jan en Witte Jan. Zijn vader heeft daarnaast nog twee zussen, die respectievelijk Jans en Jannig heten. Je verzint het niet! (Ik verzin het echt niet.)
Om het allemaal nog een tikkeltje absurder te maken: de vriendin van Jan draagt de naam Janine. Ik zou willen dat ik de tijd had om een stamboom van Jans familie te maken, maar die heb ik niet.
Het voorgaande roept bij mij overigens de vraag op: waarom hebben de opa’s en oma’s van Jan aan beide kanten twee van hun kinderen dezelfde naam gegeven? Jan geeft een verklaring die net zo eenvoudig is als zijn voornaam: ‘Ik kom uit Volendam.’
Als Jan zélf ooit een zoon zou krijgen, zou hij die trouwens ook Jan willen noemen. (Janine is het daar niet mee eens.) Als ik aan Jan vraag wat hij dan zou doen als hij een twééde zoon zou krijgen, moet Jan bekennen dat hij daar nog niet over na heeft gedacht.
Omdat dit Jan-project tenslotte mijn manier is om Oerol 2025 te beleven, neemt Jan mij mee naar een optreden van Sekushi, een coole band uit België. Jan is zelf trouwens ook muzikant, al gebruikt hij daarvoor – verdacht! – een pseudoniem, namelijk BLANKO. Terwijl we staan te dansen (zie foto) vraagt Jan mij: ‘Maar zou het tóch kunnen, Fien, dat je uiteindelijk van gedachten verandert, en je mij in de toekomst ooit een geboortekaartje stuurt waarop dan tot mijn grote geluk “Jan” staat?’
Ik pauzeer even. ‘Wie weet, Jan,’ zeg ik. Wie weet.
Oproep!
Ik ga deze editie lang op zoek naar Jannen op Oerol. Bezoekers, bewoners, makers, personages: iedereen die Jan heet is welkom. Jantines, Jannekes en andere afgeleiden van de naam Jan tellen honderd procent mee. Mensen die zich identificeren als Jan maar niet per se Jan heten mogen ook.
Dus: ben of ken jij een Jan (Jantine/Janneke/Jantje etc.)? Heb je een Jan-gerelateerd verhaal of anekdote? Heb je een voorstelling of performance gezien met een personage dat Jan heet? Allen die zich aangesproken voelen als het gaat over de naam Jan: verenigt u, stuur een berichtje naar [email protected] of een Lokroepje, dan zoek ik je graag op en gaan wij samen het Jan-avontuur aan.
