Ik ben in het bos boven Hoorn en het waait. Het waait hard. Het is nog een half uur tot de voorstelling begint en co-regisseur Lisenka Heijboer Castañón loopt samen met regisseur, schrijver en speler Mathieu Wijdeven nog een scène door. Tegelijk is er een soundcheck bezig en zoeken performers naar de beste beschutting tegen de wind. Een paar meter verderop staat al een groep mensen klaar met hun kaartjes voor de voorstelling Helstone in Het Pand der Goden, van Theater Rotterdam en Mathieu Wijdeven. Ik bekijk het allemaal en hoewel het mijn plan was om in te vallen als co-regisseur Lisenka, wordt het me hier al snel duidelijk dat dit alles mijn Invaller-pet te boven gaat en dat Lisenka zelf toch ook nog hard nodig is. Daarom probeer ik me vandaag gewoon zo goed mogelijk op een afstandje in haar positie in te leven.
“Als het zo hard waait is het een beetje een uitdaging, want de voorstelling draait heel erg om geluid”, vertelt Lisenka door mijn oversturende microfoon. “We hebben heel veel lagen geluid: live akoestische piano, een piano waar enorm aan gesleuteld is waardoor die heel anders klinkt, live zang en een documentairelaag met interviewopnames.”
De voorstelling is een optelsom van jarenlang onderzoek van Mathieu Wijdeven naar zijn betovergrootvader. Hij ontdekte dat die meewerkte als scenograaf aan Het Pand der Goden van Johannes Helstone: de eerste Surinaamse opera. In de voorstelling bespreekt hij dat persoonlijke onderzoek, hoor je mensen over de rol van Helstone in de geschiedenis van Suriname én wordt het fantasierijke verhaal uit de opera gespeeld. “Dus het is een supergelaagde voorstelling geworden, waarin we eigenlijk interdisciplinair heel veel lagen bij elkaar moesten laten komen. En dat is een beetje mijn werk.”
Ik beeld me in dat het ook een beetje mijn werk is. Dat ik even Lisenka ben. Waar zou ik dan bij zo’n gelaagde voorstelling op letten? “Je zoekt altijd naar een stukje waar iemand zich aan vast kan houden, terwijl je afwisselt tussen de verschillende verhalen”, vertelt Lisenka. “Je wilt dat duidelijk is wat de voorstelling vooruitdrijft. Soms is dat tekst, soms is dat muziek, soms is dat beeld. Dat moet elkaar heel goed afwisselen.”
Tegelijkertijd krijg je dus te maken met de omgeving. En hoewel de wind vandaag even tegenwerkt, draagt deze omgeving ook iets bij. “Het bos transformeert heel mooi mee met de voorstelling. En deze plek is normaal gesproken het depot van Staatsbosbeheer. Daarom ligt hier een berg houtsnippers, die je ook goed ruikt. Omdat Helstone zelf ook is geboren op een houtplantage, zijn we daarmee meer op die plek. Dat voelen we nu steeds vaker: we zijn daar echt. Dat kun je eigenlijk pas voelen en erop inspelen als je er bent.”
Nieuwsgierig geworden naar Helstone in het Pand der Goden van Theater Rotterdam en Mathieu Wijdeven? Koop hier je kaartjes.
En kun jij ook wel ergens een Invaller voor gebruiken? Mail dan naar [email protected]
