Oerol is al jaren bezig de ecologische voetafdruk van het festival te verkleinen. Daarom denkt de organisatie erover na hoe, samen met makers en publiek, ervoor kan worden gezorgd dat de natuur en het landschap (van Terschelling) zo min mogelijk worden belast. Tijdens Oerol wordt geen vlees geserveerd door het festival. Behalve, dit jaar: één lamsworstje. Dat is ontstaan vanuit een vraag: wat als er alleen gebruik gemaakt wordt van de lokale vleesproductie?
Daphne Kamp en Marin de Boer van Oerol rekenden uit wat er dan gebeurt. Jaarlijks zijn er zo’n 4 miljoen hongerige mensen op dit eiland, en elk jaar worden er zo’n 100 runderen en 600 lammetjes geslacht op Terschelling. Om al die 4 miljoen eilanders en eilandbezoekers met dit lokale vlees te voeden, kom je uit op een eerlijke verdeling van 12 gram vlees per persoon per dag, of 81 gram per week – ongeveer het gewicht van één hotdogworstje.
En dat worstje wordt dan nu verkocht op de Deining, in de vorm van een hotdog.
Maar waar komt zo’n worstje nu precies vandaan, en wat leer je als je het vlees terug volgt naar het dier? Ik ging terug in de tijd, van hotdog naar lam op de dijk.
Foto Kiriko Mechanicus
Oerol-bezoeker
Het is zaterdag 10 juni 2023. Oerol-bezoeker Marion is bij de Deining een spicy hotdog van een Terschellinger lamsworstje aan het eten. “Ik eet weinig vlees,” zegt Marion, “maar als ik wel vlees eet, dan wil ik dat het goed is. Dit vlees gáát ergens over, dat proef ik.”
De cateraar
Het is juni 2023.
Dit is Ria Laanstra, eigenaar van lokale specialiteitenzaak en cateraar Lokaal in West-Terschelling.
“We verkopen gerookte lamsworstjes van Keurslager Schaafsma als hotdogs, én eigen gemaakte vegan hotdogs, gemaakt van de lupineplant die in Friesland wordt verbouwd. Schaafsma is een van de laatste kleinschalige zelfslachtende slagers in Nederland. We vinden het leuk om bezoekers te leren dat vlees niet oneindig beschikbaar is – we hebben een beperkte voorraad, afgestemd op de lokale vleesproductie, dus op is op – en om ze tegelijkertijd te leren dat er genoeg goede plantaardige alternatieven zijn. We maken de broodjes traditioneel met zuurkool, augurk en gebakken uitjes, en kropsla uit eigen tuin. En we hebben een spicy versie met zelfgemaakte sriracha.”
Foto Lisa van der Rhee
De slager
Het is oktober 2022.
Dit is Frank Schaafsma, slager in West-Terschelling.
“Wij slachten tussen de 200 en 300 lammeren per jaar. Tussen september en november worden ze door boer Wietse bij ons binnengebracht. We gebruiken het hele lam, en speciaal voor Oerol maakte ik in overleg met Ria van Lokaal dit jaar 750 hotdogs, van het schaafsel dat na de productie van lamskoteletjes, lamsbout en lamssteak overblijft. Voor de hotdogs die festivalbezoekers nu eten heb ik vorig najaar zo’n 23 lammeren geslacht.”
De boer
Het is maart 2022.
Dit is Wietse van Deelen, schapenboer uit Formerum.
“De lammetjes die vorig jaar oktober naar slager Frank zijn gegaan, zijn tussen maart en april 2022 bij mij geboren. Ze hebben daarna zo’n 7 maanden op de Waddendijk gegraasd. Ze krijgen alleen gras te eten en geen krachtvoer, dat scheelt enorm in de kosten, en hun grazen houdt bovendien de dijk hier perfect in conditie. De lammeren hebben dus een dubbele functie: niet alleen de slager maar ook het Terschellinger waterschap is blij met hun bestaan. Na een maand of zeven zijn de lammeren perfect op gewicht, met een goede vetdekking – klaar voor de slacht. De goede smaak hebben we te danken aan de ziltige eilandlucht, de kruiden die de lammeren samen met het gras van de dijk af eten, en natuurlijk door het vakmanschap van onze plaatselijke slager.”
