Tekst: Mirthe Westrik | Beeld: Lisa van der Rhee
“Ik ben verbaasd dat je als Nederlander niet drie bakjes hebt meegenomen, want dat scheelt je drie keer negenentwintig cent,” zegt Wilbert lachend over de tomatentapenade. “En het verbaast me dat Nederlanders altijd alleen maar brood eten, en als lunch de hele tijd toetjes.” Martin onderbreekt Wilbert: “Ik eet ook ’s ochtends toetjes, hoor!” Wilbert: “Dat is misschien omdat je het leven niet zo leuk vindt, dat je meteen in de ochtend probeert naar het afscheid toe te werken.” De mannen lachen. Deze interactie zet de toon van het gesprek, waarin Wilbert honderduit vertelt over wat hij weet over voedsel, en waarbij hij snedige opmerkingen niet schuwt, en Martin enthousiast aanvult.
De heren leggen uit dat supermarktproducten ons vaak voorliegen, en dat wat op de verpakking staat, vaak niet klopt. Bovendien wordt er heel veel “shit” aan de producten toegevoegd, zegt Wilbert. Hij geeft het voorbeeld van Old Amsterdam. Oude kaas? Welnee, jonge kaas met extra zout en wat oranje kleurstof. Volgens Wilbert geldt hetzelfde verhaal voor de kaas die wij hebben meegebracht. “Er zit een soort wortelsapextract in, waardoor we geneigd zijn om te denken dat het best oude kaas is.”
In hun talkshow genaamd de Eilandproef wordt dit bedrog besproken. Telkens staat één supermarktproduct centraal, waarover wordt verteld. Vervolgens proeven de beide makers én het publiek het verschil met eenzelfde product, maar dan lokaal gemaakt. Door het verhaal niet te serieus, en met veel humor te brengen, hopen Wilbert en Martin hun publiek mee te krijgen. “Ik denk dat mensen ergens meer van leren als ze erom gelachen hebben.” Martin stelt zich in de shows op als de enthousiaste supermarkt-liefhebber, die er door alles wat er in de show wordt verteld elke keer weer achter komt dat er weer een product is dat hij van zijn boodschappenlijstje kan schrappen. Vervolgens schrijft hij een afscheidslied over het product.
Martin geeft aan dat Wilbert hem ieder jaar verder “radicaliseert.” Na acht dagen vol verhalen over eten van Wilbert beseft hij dat hij iets wil veranderen aan zijn eetgewoonten. “Dan ga ik lekkerder koken, en koop ik duurdere producten, omdat die soms meer smaak hebben. Na een maand verzandt dat weer. Er is iets in de supermarkt wat me terugtrekt naar die enorme matigheid. Dat is deels de prijs en deels luiheid, omdat bewerkte producten allemaal veel makkelijker zijn.”
Toch is Wilbert niet Roomser dan de paus, benadrukt hij. “Mensen denken dat ik altijd gezond eet, maar dat is helemaal niet zo.” Maar als hij slecht eet, wil hij écht slecht eten. “Dan haal ik van die Red Band gezichtjes, en Ben & Jerry’s. In al die dingen zit natuurlijk allemaal shit waar je niks aan hebt, maar het is wel heel erg lekker. Het leven wordt ook wel erg saai als je alleen maar de hele dag knollen eet, of salade, of zelfgebakken brood.”
De sinaasappelsap die we hebben meegebracht kan op Wilbert’s goedkeuring rekenen. “Dit is denk ik een van de enige producten in de supermarkt waarbij je niet verneukt wordt. Dit is gewoon sinaasappel, en dat is het. Net als 100 procent pindakaas.” Martin reageert: “Weet je wat ik ook haat? Ik vind pindakaas heel lekker, en zeker met alleen maar pinda, maar het enige wat ik wil is een klein snufje extra zout. Maar dat kan niet meer. De supermarkt wil in categorieën vallen: het 100-procent brand is belangrijker dan dat je iets lekkers maakt, en iets lekkers maken is belangrijker dan dat je iets maakt wat goed is.”
“Besef hoe bizar grappig de supermarkt eigenlijk is”, zegt Martin. “Ik denk dat je de supermarkt als kunstvorm kunt zien.” Wilbert voegt toe: “De supermarkt is de meest absurde expositie die je kunt vinden, met de meest verknipte kunstenaars. En het publiek dat er het meest ondergedompeld wordt, beseft niet hoe erg het is.”
De Eilandproef zie je dagelijks bij de Deining in de Tent, om 17.00 u ’s middags. Gaat dat zien.
