Karaca verzorgt onder andere de ‘Meet & Feels’ op Oerol; programma’s ontwikkeld voor mensen met een visuele beperking. Zelf lijdt ze aan congenitale nystagmus, ofwel ‘wiebelogen’. “Met mijn ene oog zie ik 20% en met de ander 12%”, vertelt ze. “Als je zo tegenover me zit, zie ik je gezicht, je hebt blond haar met krullen. Kleur kan ik wel waarnemen namelijk. Je haar contrasteert met je gezicht, wat lichter is van kleur. Je oogkleur kan ik daarentegen niet zien, dus dat zijn gewoon ‘kijkers’, die wat glazig zijn. Ik kan je wenkbrauwharen niet zien, maar wel zie ik het contrast met je huidskleur. Ik zie twee donkere strepen. Je neus steekt iets meer uit ten opzichte van je wangen en je lippen zijn ook donkerder dan je huidskleur. Veel vormen en vlakken dus, maar alle details zoals rimpels en oneffenheden zie ik bijna niet. “Voor mij is iedereen dus gewoon knap, strak en jong,” zegt ze lachend.”
“In 2018 was ik voor het eerst op Oerol en op slag verliefd. Overal was er muziek, theater en de mensen waren allemaal zo aardig. Toen heb ik besloten dat ik hier elk jaar terug wilde komen.” Nu organiseert ze het programma voor anderen met een visuele beperking. Er komt een groep mensen tussen de 18 en 35 jaar naar het eiland, daar regelt ze het hele pakket voor, van verblijf tot een tandem. “Ik vind het belangrijk dat ze zich gewoon bezoeker voelen, geen exclusieve groep binnen het inclusieve.” De fiets is daar een goed voorbeeld van. “Je wilt mensen niet met een busje over het eiland verplaatsen, door de tandem kunnen ze samen met hun buddy zelfstandig het eiland over, gewoon fietsen, zoals elke andere bezoeker.”
Omdat Karaca zelf bezoeker is geweest, weet ze hoe overweldigend het festival kan zijn. “Als visueel beperkte leun je op andere zintuigen, meer op gevoel en gehoor. Lachende mensen, auto’s en muziek, het geluid van de wind en regen, alles komt op een veel intensere manier binnen. Je wordt elke keer verrast. Met licht en donker is dat ook zo. Soms komt ineens de zon door, dat zijn allemaal prikkels die verwerkt moeten worden.
“Ik heb drie voorstellingen uitgekozen waarbij ik vooraf een ‘Meet en Feel’ geef. We gaan onder andere naar Bergen Verzetten van Theater Rast. De visueel beperkte bezoekers komen een uur voor aanvang en vertel ik ze een inleiding voor het stuk. Ik omschrijf hoe kostuums eruit zien, welke kostuumswissels er zijn en wat voor een decor er is. Alles wat zichtbaar is, moet ik het vertellen.”
Over het begin van Bergen Verzetten vertelt Karaca hen bijvoorbeeld:
Helemaal aan het begin van de voorstelling komen twee acteurs een auto het toneel op rijden, ze zitten in een witte oldtimer, een Volkswagen cabrio. Het dak is open en ze zitten allebei in de auto. Op een gegeven moment stapt een iemand uit de auto, dat is het personage Izzy en die pakt twee scheppen uit de auto
“De inleiding moet heel feitelijk zijn en je mag geen artistieke inhoud weggeven.” Dat haalt anders de magie van de voorstelling eraf en ze wil juist, net als iedereen, dat de fantasie het werk doet. “Zij mogen zelf hun betekenis daaraan koppelen.”
Foto: Nichon Glerum
Ayşegül geniet zelf enorm van het festival: “Ik word zo gelukkig van de gesprekken, de energie, de smaken en de geuren. Het zijn misschien eenvoudige dingen, maar ik weet hoe het is om niet alles in het leven te hebben en om met minder akkoord te gaan. Ik ben waarde gaan hechten aan de kleine dingen in het leven, ik ben dan heel dankbaar dat ik hier ben en dat mij de kans is gegund dat ik deze functie heb, dat ik hier op Terschelling tijdens Oerol op de fiets kan zitten en theater kan kijken.”
