In het bos mediteren met smartphone, en waarom dat wel een goed idee is
In I’m Here I’m Not van Cristina Maldonado vertelt Maldonado over de betekenis van obsidiaan: hoe het in de Mexicaanse cultuur onmisbaar was als materiaal voor wapens, rituelen, handel en kunst, en een diepe spirituele en symbolische waarde had. We krijgen na een korte meditatie eerst een ruw brok obsidiaan in handen; daarna een spiegelgladde, ronde schijf. In de zwarte reflectie kunnen we de omgeving vanuit een nieuw perspectief bekijken. Mensen geven de zware schijf eerbiedig aan elkaar door. Het is alsof wij bezoekers deel uitmaken van een eeuwenoud ritueel.
De mindfuck is daarom des te groter als Cristina vervolgens een eveneens glanzend, rechthoekig stuk obsidiaan van 15×5 centimeter rond laat gaan. Uiterst vertrouwd voelt het in onze handen; het gewicht, de vorm. Dat je er ‘niets’ mee kan doen behalve de schoonheid van de omgeving op een andere manier waarnemen, is zowel pijnlijk als poetisch.
Wijze les 1: kijk eens vanuit een gekke hoek naar je smartphone terwijl hij uit staat, je zou weleens een prachtige wolk voorbij kunnen zien drijven
Dansen is beter dan scrollen
In de theatrale installatie Dans Dans Revolutie van Lisa Weeda en BrotherTill spelen de smartphone en sociale media ook een belangrijke rol. Eigen telefoons mogen niet mee, dus vergezeld van een apparaat van de kunstenaars wordt het publiek een donkere, naargeestige bunker in geleid. Het verhaal wisselt tussen het perspectief van een (content)maker en de anonieme toeschouwer op social media: Anna en Baba roepen vanuit hun land in oorlog op om mee te dansen met een traditionele, rituele dans om hen te beschermen. Op het scherm zien we een volger een pizzapunt en huilende smileys sturen als reactie op de bommen die we horen inslaan op de video. Het is ongemakkelijk en confronterend. Van wie is dit apparaat eigenlijk, dat uit zichzelf door sociale media scrollt, en wat is mijn rol hierin?
Wijze les 2: een pizzapunt eten in het echte leven is beter dan een pizza-emoji als reactie op nieuws uit een oorlogsgebied
Je digitale rommel opruimen
En als je dan je telefoon eens een keer nuttig inzet – bijvoorbeeld voor het zetten van een vroege wekker zodat je op tijd bij de voorstelling Amfidroom van Peergroup bent – ontdek je dat al dat telefoongebruik niet zonder gevolgen is: voor onszelf en de wereld. Want onze honger naar informatie blijkt onverzadigbaar, kijk maar naar energieslurpende datacenters. Terwijl acteur Olaf Malmberg tussen de verweerde wieken van oude windmolens wandelt, neemt hij je mee in een persoonlijk verhaal dat je je doet afvragen: wat kost onze verstrengeling met technologie ons eigenlijk?
Wijze les 3: gebruik die extra uren in de ochtend om je digitale voetafdruk te verkleinen: ga met een schop door je cloud, verwijder oude bestanden en berichten en schrijf je uit voor nieuwsbrieven (behalve die van Oerol natuurlijk)
Na ruim een week op Oerol licht mijn telefoonscherm op met de volgende notificatie: screen time down 48%. Kijken hoe lang ik het vol kan houden.
