Bij de Koffiemolen in Formerum spreek ik af met Tineke Grootenboer Holla. Tineke mist geen enkele editie van Oerol, ze komt er al zesentwintig jaar. Sinds 2022 komt ze in haar rolstoel. “De eerste keer dacht ik dat ik niet meer zou kunnen gaan, maar daar gingen m’n vrienden niet mee akkoord. Maar het is natuurlijk anders, m’n energie is ook heel anders. Vandaar dat Leeglopen me ook zo aansprak.”
Leeglopen is een voorstelling van Dominique Stevens / Theater de Werkplaats over energieverlies, uithoudingsvermogen en tot steeds minder in staat zijn. Helaas is deze voorstelling niet met rolstoel toegankelijk, omdat de locatie op het laatste moment werd gewijzigd voor een broedende oeverzwaluw. “De mensen van Oerol hebben echt hun best gedaan, maar het gaat gewoon niet lukken.” En dus stuurt ze mij, De Invaller, op pad om in haar plaats naar deze voorstelling te gaan.
Met de naamsticker van Tineke op mijn borst pak ik het smalle pad door het duingebied en neem plaats aan de rand van een grote diepe stuifkuil. In de voorstelling probeert het personage een huis te bouwen van zand en moet daarvoor steeds opnieuw bovenaan de duin een emmer water halen. “Ik heb de neiging om meer te doen dan goed voor me is, zeker op dit eiland”, vertelde Tineke me. “Je moet echt goed op je energie letten. Ik zit in een rolstoel omdat ik ziek ben, en dat heeft ook een progressief verloop, dus mijn energie wordt steeds minder.”
Het personage in de voorstelling rent minutenlang door de gigantische kuil, op en neer over dezelfde paden, tot het allemaal steeds moeilijker gaat, trager, zwaarder. Het personage zoekt naar woorden om het gevoel onder woorden te brengen, maar is buiten adem, vermoeid. Tineke: “Soms is dat ook best lastig uit te leggen aan mensen, hoe dat werkt. Het is niet zoiets van: een avond vroeg naar bed en dan is het weer over. Ik ben dus heel benieuwd hoe ze dat in beeld brengen. Misschien kan ik hiermee aan mensen uitleggen van: kijk, zo voelt het. Dat hoop ik.”
Kijk. Zo voelt het. Als De Invaller van Tineke durf ik dat niet te stellen, maar dat geldt in ieder geval wel voor theatermaker Dominique Stevens, die hier zelf ook mee te maken heeft. “Energieverlies is iets wat eigenlijk niet went”, vertelt ze. “Het is er elke dag, en het is elke dag net weer anders.” Om dit gevoel over te brengen, werkt ze met het zware zand als een fysieke tegenspeler, de herhaling van het lopen in dezelfde paden en een steeds aanweziger wordende soundscape. “Zo ben je als publiek ook steeds harder aan het werk om dat geluid in je hoofd weg te filteren. Pas als dat stilvalt, merk je: oh ik heb de hele tijd dertig afzuigkappen in m’n hoofd gehad.”
De voorstelling is nog in ontwikkeling en ik ben aanwezig bij de eerste voorstelling voor een publiek. Dominique vertelt dat ze het heel spannend vindt om dit te delen. “Omdat het voor mij ook heel waar voelt en heel echt. Pakt het publiek dat wel op? En ik vraag best veel van het publiek, want zó veel gebeurt er niet. Ik bied alleen mijn ervaring.”
Ik loop terug de duin over, het smalle pad op naar mijn fiets. Ik probeer te voelen hoe ik, Tineke, dit heb ervaren: hoe ik de voorstelling heb gevonden, of het klopt bij hoe ik dit ervaar, hoe lang ik hierna moet rusten. Dat helemaal voelen lukt me niet. Maar dankzij Leeglopen wel iets beter.
*
Wil jij net als Tineke (de invaller) naar Leeglopen? Koop hier je kaartjes.
Bezoek deze pagina voor meer informatie over de toegankelijkheid van Oerol. Tevens is tijdens het tweede weekend van het festival is een deel van het programma van Oerol extra toegankelijk voor mensen die blind zijn of slechtziend zijn. Bezoek deze pagina voor meer informatie.
