In Requiem van Kaleider ziet Sanne zowel een kerkdienst, bouwwerk als een afscheidsritueel. Ze denkt na over de verschillende betekenissen van het woord dienst en liet zich betoveren door deze kinetische installatie die in het bos van Hee tot leven wordt gewekt.
Requiem van Kaleider is een ritueel alsof het een mis in de kerk is. Iedere mis heeft een vast script, het is al eeuwen hetzelfde en vindt ook plaats zonder jouw aanwezigheid. Dit ritueel speelt zich niet af in een kerk, maar beneden in een duindal, waar de stammen van bomen als skeletten omhoog steken. Daar liggen de onderdelen van een ribbenkast klaar. Bezoekers zitten op veilige afstand van elkaar verspreid om het spektakel heen. Een dik scheepstouw bakent het speelveld af. We mogen rondlopen, het werk vanuit verschillende perspectieven bekijken, we mogen met elkaar fluisteren.
Vier performers zetten aandachtig en resoluut een aluminium skelet in elkaar. Ze laten zich nergens door afleiden. Het geratel van de boormachines contrasteert met de wind die door de bomen ruist. Het glimmende aluminium steekt af tegen het bruingroene bos. De constructie doet me denken aan Exposure van Anthony Gormley in de Flevopolder. Een bouwwerk dat er aan de ene kant uitziet als een in elkaar gestorte hoogspanningsmast, en aan de andere kant is er een mens in te herkennen. Bij Kaleider is dat de borstkas van elk willekeurig dier, en langzaam wordt het opgebouwd. We zijn getuige van een serie handelingen die haast ontdaan is van betekenis omdat het puur en alleen de functie dient van het in elkaar zetten. Ik moet denken aan de dubbele betekenis van het woord dienst: dienstbaar of dienst als in arbeid en dienst als in kerkdienst. Het werktuiglijke in elkaar zetten van de ribben, het klikken van de karabijnhaken, het zijn handelingen die de mens dienstbaar maken. De performers zijn geen performers, maar arbeiders, dienaars.
Deze specifieke locatie in het bos heeft iets sacraals. De bomen die zwijgend toekijken, de akoestiek tussen de steile hellingen. Je ziet de performers een ritueel uitvoeren waarvan ze duidelijk de regels kennen, de volgende stappen. En je weet dat ze dit morgen opnieuw zullen uitvoeren, en overmorgen ook. Het geheel wordt begeleid door een soundscape met één stem. Een vrouwenstem zingt langgerekte tonen, je hoort haar ademhalen. Als uiteindelijk het skelet af is, wordt het door de arbeiders in beweging gezet alsof er lucht in de longen tussen de ribben wordt geblazen. Het werk komt in beweging en krijgt door de stem een volume. Hoewel deze voorstelling als modern afscheidsritueel voor het leven op deze planeet wordt beschreven, vraag ik me af of we afscheid nemen. Is het de laatste adem van dit dier of komt het juist tot leven?
*
Laat je betoveren door dit schepsel en ritueel. Koop je kaartjes voor Requiem hier.
