Ik heb wel eens gelezen dat goed kunnen luisteren tijd kost. Op Oerol kun je het gevoel krijgen dat nergens tijd voor is, omdat er zoveel is. Maar niets is minder waar. Want zodra je een keuze maakt, bijvoorbeeld door naar An Elegy, te gaan, kies je ervoor je aandacht te richten. Je geeft jezelf 70 minuten de tijd om diep en aandachtig te luisteren. Ik bied de Oerolganger daarom drie manieren aan om dieper te kunnen luisteren.
- Door zelf stil te zijn
De voorstelling begint met het verzoek in stilte te wandelen. Dat is voor sommige bezoekers moeilijk. Er wordt nog gefluisterd. Een enkeling weet niet wat fluisteren is. Al lopend kom je langzaam in de juiste stemming. Door stil te zijn, ben je met jezelf. Je moet jezelf tijdens deze wandeling afstemmen op het landschap, de mensen om je heen, de voorstelling die voor je ligt. Je checkt met jezelf, hoe loop ik erbij, hoe voel ik me? Wat verwacht ik? En wat hoor ik? En terwijl je stil bent, begin je al te luisteren. Daar is opeens meer ruimte voor, je praat er niet meer doorheen. Anderen praten niet meer door jou heen. Je gaat zitten in het zand en kijkt naar het duinlandschap dat nu ook decor is. Je hoort het schuiven van het zand onder je billen. Een regenjas naast je ritselt. Je hoort je eigen ademhaling.
- Door je oren te spitsen
An Elegy is een theatraal muziekstuk dat zich door het landschap verplaatst. Langs de heuvelachtige horizon doemen mensen op uit het landschap. Hun stemmen klinken nog zacht, in de verte. Een van de koorleden komt heel dichtbij het publiek, haar lippen bewegen maar je hoort alleen de s-klank die haar mond verlaat. Tegelijkertijd hoor je de s-klank in samenzang met de wind die in je oren klappert. De koekoek die koekoekt. In het zand zijn de bekkens van een drumstel zo neergelegd dat de wind ze af en toe kan bespelen. Iemand in het publiek niest. Een meeuw schreeuwt. Wat kan het landschap luid zijn. Ook dat is een taal. Ja, welke taal spreekt het landschap eigenlijk? Grieks of Fries? Engels of Nederlands? Welke grammatica hanteert een landschap, zijn zelfstandig naamwoorden dan misschien werkwoorden? Een duin duint. Een grashalm halmt. Een stem stemt. Met aandacht luisteren naar het landschap is een daad van urgentie en van liefde. In het begeleidende essay ‘an elegy’ geschreven door Roel Meijvis, staat: ‘aandacht is misschien wel het allerbelangrijkste in het behoud van de wereld waar we van houden.’
- Door te kijken naar wat je hoort
De koorleden komen en gaan, kruipen in het landschap, lopen er overheen, zitten, staan. Je ziet hoe ze actief luisteren, in vele verschillende houdingen. Ze tasten de hemel af met hun handen, hun oren, hun stemmen. Ze proberen zich voortdurend af te stemmen op elkaar en hun omgeving. Tien stemmen komen samen in één klank, dan vallen ze weer uiteen als individuen. De koorleden zingen in hun eigen moedertaal, soms versta je een woord, meestal niet. De betekenis van de woorden is ondergeschikt aan het gezang, de harmonie, het geheel.
Aan het eind van de voorstelling is iedereen er stil van. Echt stil. Daarna wordt er geklapt, een prachtig en klaterend geluid.
Wil je ook naar An Elegy? Koop hier je kaartjes.
